در اقدامی منحصربهفرد برای حفظ حریم خصوصی و حق انتخاب کاربر، شرکت موزیلا در نسخه جدید مرورگر فایرفاکس یک قابلیت انقلابی معرفی کرده است: غیرفعال کردن یکباره و کامل تمام امکانات مبتنی بر هوش مصنوعی. این گزینه به کاربران اجازه میدهد مرورگر را به حالت سنتی و بدون هیچ پردازش هوش مصنوعی بازگردانند.
چه زمانی و چگونه این قابلیت در دسترس خواهد بود؟
این تنظیم جدید که بر اساس فلسفه «هوش مصنوعی به عنوان یک انتخاب، نه یک اجبار» طراحی شده، قرار است در نسخه ۱۴۸ فایرفاکس که تاریخ انتشار آن ۲۴ فوریه ۲۰۲۶ (۵ اسفند ۱۴۰۴) تعیین شده است، عرضه شود. پس از فعالسازی این گزینه:
- تمامی قابلیتهای هوش مصنوعی فعلی فایرفاکس خاموش میشوند.
- هیچ اعلان، پیشنهاد یا تبلیغی مرتبط با هوش مصنوعی به کاربر نمایش داده نمیشود.
- مرورگر به شکل ساده و متمرکز بر حریم خصوصی و بدون پردازشهای اضافی کار خواهد کرد.
کدام قابلیتها با این گزینه غیرفعال میشوند؟
با فعالکردن این کلید، طیف وسیعی از امکانات مبتنی بر هوش مصنوعی مولد و پردازش زبان طبیعی در فایرفاکس خاموش خواهد شد، از جمله:
- ترجمه خودکار محتوای صفحات وب
- پیشنهاد گروهبندی تبها به صورت هوشمند
- پیشنمایش لینکها قبل از کلیک کردن (نمایش خلاصه محتوا)
- توضیح خودکار تصاویر داخل فایلهای PDF
- چتبات هوش مصنوعی در نوار کناری مرورگر (که امکان استفاده از سرویسهایی مانند ChatGPT، Claude، Copilot و Gemini را فراهم میکند)
فلسفه پشت این تصمیم: اعتماد از طریق کنترل و شفافیت
مدیران ارشد موزیلا بر حق حاکمیت کاربر بر تجربه مرورگری خود تأکید دارند:
- اجیت وارما، رئیس فایرفاکس، میگوید: «این تنظیم برای قرار دادن کنترل کامل در دست کاربر طراحی شده است.»
- آنتونی انزور-دمئو، مدیرعامل جدید موزیلا، قبلاً تأکید کرده بود: «تمرکز ما بر شفافیت و اعتماد است. هوش مصنوعی باید همیشه یک انتخاب باشد، نه یک اجبار.»
این رویکرد، پاسخ مستقیم موزیلا به نگرانیهای فزاینده درباره مصرف منابع سیستم، حریم خصوصی دادهها و تحمیل ناخواسته فناوری به کاربران است. این شرکت باور دارد برخی کاربران به این فناوریها علاقهمندند، اما بسیاری دیگر ترجیح میدهند با یک مرورگر سریع، سبک و کمدسترسی کار کنند.
تأثیر بر صنعت: آیا این الگویی برای دیگر مرورگرها خواهد شد؟
این اقدام فایرفاکس میتواند الگویی برای صنعت مرورگرها باشد و فشار بر رقبایی مانند گوگل کروم و مایکروسافت اج را برای ارائه کنترل مشابه و شفافتر به کاربران افزایش دهد. در حالی که دیگران اغلب قابلیتهای هوش مصنوعی را به طور پیشفرض و یکپارچه میکنند، موزیلا مسیر معکوسی را در پیش گرفته است: اول حریم خصوصی و انتخاب، سپس فناوری.
این تصمیم، موزیلا را بار دیگر به عنوان مدافع حقوق کاربران در دنیای دیجیتال تثبیت میکند و نشان میدهد که نوآوری نباید به قیمت از دست رفتن کنترل و شفافیت برای کاربر نهایی تمام شود.
