اقدام جدید آمریکا در مسدودسازی صدور گواهی امنیتی SSL برای وبسایت خبرگزاری فارس، بار دیگر مرزهای میان حکمرانی اینترنت و ابزارهای ژئوپلیتیکی را پررنگ کرد. این رخداد نشان میدهد زیرساختهای دیجیتال که روزگاری نماد بیمرزی و آزادی اطلاعات بودند، چگونه میتوانند به اهرم فشار علیه رسانههای مستقل تبدیل شوند.
صدور گواهی امنیتی SSL برای فارس چگونه متوقف شد؟
بررسیهای فنی تیم فناوری اطلاعات خبرگزاری فارس نشان میدهد تمامی مراکز معتبر بینالمللی صدور گواهی عمومی (Public CA)، از جمله Let’s Encrypt، DigiCert، GlobalSign، Sectigo و دیگر ارائهدهندگان شناختهشده، درخواست صدور یا تمدید گواهی امنیتی SSL این رسانه را رد کردهاند. این شرکتها که مورد اعتماد مرورگرهای اینترنتی هستند، به دلایلی که به سیاستهای تحریمی ایالات متحده یا محدودیتهای داخلی خود بازمیگردد، از ارائه خدمت به دامنههای متعلق به فارس خودداری کردهاند.
نتیجه مستقیم این مسدودسازی، از بین رفتن امکان استفاده از گواهیهای معتبر SSL برای وبسایت خبرگزاری است. این امر نهتنها به اختلال در دسترسی کاربران انجامیده، بلکه مرورگرها را وادار به نمایش هشدارهای امنیتی کرده، اعتماد بازدیدکنندگان را کاهش داده و تأثیر منفی بر ایندکس شدن صفحات در موتورهای جستجو، از جمله گوگل، بر جای گذاشته است.
حکمرانی اینترنت؛ سلاح پنهان در جعبه ابزار تحریمها
ماجرای گواهی امنیتی SSL خبرگزاری فارس، مصداقی عینی از پیوند میان حکمرانی فنی اینترنت و قدرت ژئوپلیتیکی است. اینترنت از نظر معماری شبکهای غیرمتمرکز است، اما خدمات کلیدی مانند صدور گواهیهای امنیتی، ثبت دامنه، خدمات ابری و توزیع محتوا عمدتاً در اختیار بازیگرانی قرار دارد که در حوزههای قضایی غربی، بهویژه ایالات متحده، مستقر هستند. همین تمرکز، به واشنگتن اجازه میدهد با استفاده از ابزارهای حقوقی و اقتصادی، بر امنیت، دسترسی و دیدهشدن وبسایتهایی که در فهرست تحریمها قرار دارند، تأثیر مستقیم بگذارد.
در بهمنماه ۱۳۹۸، دامنه داتکام خبرگزاری فارس به دستور دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) مسدود شد. شهریورماه ۱۴۰۲ نیز نام این رسانه و مدیرعامل آن در فهرست تحریمهای SDN قرار گرفت. اتحادیه اروپا و کانادا هم با همراهی سیاستهای واشنگتن، تحریمهای مشابهی را اعمال کردند. چند ماه پیش نیز صفحه اینستاگرام فارس با نزدیک به ۳ میلیون دنبالکننده، بدون اخطار از دسترس خارج شد.
پیامدهای مسدود شدن گواهی امنیتی SSL بر زیست دیجیتال یک رسانه
وقتی گواهی امنیتی SSL از یک وبسایت گرفته میشود، ارتباطات رمزنگاریشده میان سرور و کاربران از بین میرود و مرورگرها پیام «ناامن» را به نمایش میگذارند. این وضعیت برای یک خبرگزاری که مخاطبان میلیونی دارد، به معنای ریزش اعتماد، کاهش شدید ترافیک ارگانیک و حذف تدریجی از نتایج جستجو است. موتورهای جستجو نیز سایتهای فاقد SSL را جریمه کرده و آنها را به رتبههای پایینتر میفرستند. بدین ترتیب، تحریم گواهی امنیتی SSL میتواند بیسر و صدا، یک رسانه را از فضای دیجیتال حذف کند.
مراکز صدور گواهی؛ دروازهبانان نامرئی اینترنت
شرکتهای صادرکننده گواهی امنیتی SSL همچون DigiCert و Let’s Encrypt، نقش دروازهبانان اعتماد در وب را ایفا میکنند. این نهادهای خصوصی که عمدتاً تحت قوانین آمریکا یا اتحادیه اروپا فعالیت میکنند، با رد درخواست یک دامنه، عملاً آن را از شبکه اعتماد جهانی خارج میسازند. پرونده خبرگزاری فارس اثبات میکند این تمرکز قدرت، چه اندازه میتواند با اهداف سیاسی گره بخورد و مفهوم حکمرانی اینترنت را از مباحث فنی صرف، به میدان رقابتهای ژئوپلیتیکی تبدیل کند.
این پرونده زنگ هشداری برای کشورهایی است که زیرساختهای دیجیتال خود را بر پایه خدمات متمرکز بینالمللی بنا نهادهاند. مسدود شدن گواهی امنیتی SSL برای یک خبرگزاری، تنها یک نمونه از آسیبپذیری اکوسیستم اطلاعاتی در برابر اهرمهای زیرساختی است؛ جایی که کنترل بر لایههای فنی اینترنت، به ابزاری برای اعمال فشار فراتر از مرزهای سرزمینی تبدیل میشود.
Leave a Reply