در سال ۲۰۲۶، اینترنت ایران بیش از ۷۹ روز به بهانهٔ تأمین امنیت سایبری قطع بوده است؛ پارادوکسی تلخ که فعالان حوزهٔ فناوری آن را نه یک سپر دفاعی، که یک خطای راهبردی ویرانگر میخوانند. حالا انجمن تجارت الکترونیک تهران با انتشار کتابچهای هشداردهنده، دادهای تکاندهنده را علنی کرده است: بزرگترین حملات سایبری، از جمله هک چند بانک مهم کشور، دقیقاً در زمان قطع اینترنت رخ دادهاند. این یعنی قطع اینترنت، برخلاف ادعای متولیان، خود به موتور محرک ناامنی سایبری تبدیل شده است.
قطع اینترنت چگونه ناامنی سایبری را به اوج میرساند؟
وقتی اینترنت قطع میشود، دیوارهای دفاعی کسبوکارها فرو میریزد. سیستمهای امنیتی از دریافت بهروزرسانیهای حیاتی بازمیمانند و آسیبپذیریهای تازهکشفشده، روزها و هفتهها روی زیرساختهای حساس باقی میمانند. در این خلأ دیجیتال، ناامنی سایبری رشد میکند و هکرها فرصت کافی برای نقشهکشی و نفوذ پیدا میکنند. محمدامین کریمان، عضو انجمن تجارت الکترونیک اتاق بازرگانی تهران، این وضعیت را چنین توصیف میکند: «قطع اینترنت اگرچه در مقطعی ممکن است اثرگذار به نظر برسد، اما در بلندمدت به پاشنهٔ آشیل امنیت کسبوکارها تبدیل میشود.»
آسیبپذیریهای واندی؛ بمب ساعتی ناامنی سایبری در نبود اینترنت
بخشی از این ناامنی سایبری ریشه در پدیدهای به نام آسیبپذیریهای واندی (One-Day) دارد. این حفرههای امنیتی پس از شناسایی توسط شرکتهای سازنده، با وصلههای بهروزرسانی ترمیم میشوند. اما قطع اینترنت، فاصلهٔ زمانی دریافت این وصلهها را به شدت افزایش میدهد. در چنین شکافی، ناامنی سایبری نفس میکشد؛ هکرها دقیقاً میدانند کدام درها باز ماندهاند و از همان مسیر وارد میشوند. نتیجهٔ این تأخیر مرگبار، همان چیزی است که در هک بانکها نمود پیدا کرد.
نرمافزارهای نامطمئن؛ سوغات شوم قطع اینترنت برای ناامنی سایبری
قطع اینترنت تنها سیستمها را بهروزرسانینشده رها نمیکند، بلکه رفتار کاربران را نیز به سمت خطر سوق میدهد. انجمن تجارت الکترونیک هشدار میدهد که کاربران و کارکنان برای دور زدن محدودیتها، به نصب نرمافزارهای نامطمئن و دانلود از منابع نامعتبر روی آوردهاند. این نرمافزارها خود به دروازهای طلایی برای نفوذ بدافزارها و سرقت اطلاعات تبدیل میشوند و شعلههای ناامنی سایبری را در سراسر اکوسیستم دیجیتال کشور گسترش میدهند.
خسارت ۵ هزار میلیاردی و بیتوجهی به فریاد ناامنی سایبری
در حالی که ناامنی سایبری امان کسبوکارها را بریده، ضرر اقتصادی قطع اینترنت به روزانه ۵ هزار میلیارد تومان رسیده و میلیونها شغل در معرض نابودی قرار گرفتهاند. با این حال، پاسخ مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت ایران به درخواست مصاحبه در این باره، جملاتی کوتاه و گویا بود: «فعلاً قصد مصاحبه ندارم.» این بیتوجهی در حالی ادامه دارد که بنا بر هشدار کارشناسان، حدود ۸۰ روز از عدم امکان بهروزرسانی سامانهها میگذرد و ناامنی سایبری هر روز که اینترنت قطع میماند، عمیقتر و خطرناکتر میشود.
Leave a Reply