محققان امنیت سایبری از شیوهای تازه و نگرانکننده در ردیابی کاربران پرده برداشتند که بدون کوچکترین ردپایی از بدافزار یا درخواست مجوز، تنها با اندازهگیری زمان پاسخگویی حافظه SSD از درون مرورگر، فعالیتهای آنلاین افراد را فاش میکند. حمله FROST که بهتازگی در مقالهای از سوی دانشگاه فناوری گراتس اتریش معرفی شده، نشان میدهد مرز میان حریم خصوصی و تواناییهای استاندارد وب تا چه اندازه شکننده شده است.
حمله FROST چگونه از حافظه SSD یک ابزار جاسوسی میسازد؟
حمله FROST که سرواژه Fingerprinting Remotely using OPFS-based SSD Timing است، بر پایه تحلیل کانال جانبی (Side-Channel Attack) طراحی شده و از یک رابط برنامهنویسی عادی مرورگر به نام Origin Private File System (OPFS) سوءاستفاده میکند. این رابط به وبسایتها اجازه میدهد بدون دریافت هیچ مجوزی، فایلهای حجیمی را روی فضای ذخیرهسازی محلی کاربر ایجاد کنند. مهاجم با ساختن فایلی بزرگتر از ظرفیت حافظه RAM، کاری میکند که درخواستهای خواندن تصادفی بهجای کش سیستمعامل، مستقیماً به SSD ارجاع شوند.
در چنین حالتی، هر بار که کاربر وبسایت دیگری را باز میکند یا اپلیکیشنی را اجرا مینماید، فعالیت ورودی/خروجی دیسک دچار نوسان میشود. حمله FROST این نوسانهای زمانی در حد میلیثانیه را از طریق جاوااسکریپت درون مرورگر اندازهگیری کرده و الگوی حاصل را به یک شبکه عصبی کانولوشنی آموزشدیده میسپارد. نتیجه، شناسایی وبسایتهای بازدیدشده با دقت ۸۹ درصد و اپلیکیشنهای فعال با دقت نزدیک به ۹۶ درصد است؛ آنهم بدون نصب نرمافزار، بدون تعامل کاربر و تنها با یک بار بازدید از صفحه مهاجم.
حمله FROST محدود به یک مرورگر نیست و سدی میان کروم و سافاری نمیشناسد
یکی از هشداردهندهترین ویژگیهای حمله FROST، ماهیت میانمرورگری آن است. در آزمایشهای انجامشده، وقتی صفحه مهاجم در گوگل کروم اجرا و کاربر با مرورگر سافاری به وبگردی مشغول بود، دقت شناسایی تنها ۳.۳۸ درصد افت کرد. این یعنی تداخل در سطح زیرسیستم ذخیرهسازی رخ میدهد و تفکیک مرورگرها عملاً نمیتواند مانعی جدی در برابر حمله FROST ایجاد کند.
با این حال، پژوهشگران تصریح میکنند که تمام ارزیابیهای طبقهبندیشده روی یک مینیمک مجهز به تراشه Apple M2، هشت گیگابایت رم و یک درایو SSD با ظرفیت ۲۵۶ گیگابایت صورت گرفته است. هرچند اندازهگیری تأخیر SSD از درون مرورگر روی لینوکس نیز موفقیتآمیز بوده، اما فرایند کامل شناسایی روی ویندوز آزمایش نشده و حمله FROST نیازمند آن است که فایل OPFS روی همان درایوی قرار گیرد که فعالیت هدف در آن انجام میشود؛ محدودیتی که در سیستمهای چنددرایوه میتواند راه نفوذ را ببندد.
واکنش غولهای فناوری به حمله FROST؛ شکافی میان امنیت و اثرانگشتبرداری
تیم تحقیقاتی یافتههای خود را به گوگل، اپل و موزیلا گزارش کرده، اما پاسخها ناامیدکننده بوده است. گوگل اعلام کرده تکنیکهای اثرانگشتبرداری کاربران را در دسته آسیبپذیریهای امنیتی جای نمیدهد و اپل نیز حمله FROST را در شرایط فعلی خارج از دامنه رسیدگی امنیتی خود توصیف کرده است. موزیلا هم ضمن تأیید دریافت گزارش، راهکاری عملی برای رفع این مسئله ارائه نکرده است. این موضعگیریها در حالی صورت میگیرد که حمله FROST با اشغال بیسروصدای دهها یا صدها گیگابایت از حافظه SSD (تا سقف ۶۰ درصد ظرفیت کل درایو در مرورگرهای کروم و سافاری) میتواند کاربران را بدون هیچ نشانه آشکاری زیر نظر بگیرد.
آیا حمله FROST مهارشدنی است؟
بزرگترین مانع عملی بر سر راه بهرهبرداری گسترده از حمله FROST، نیاز به فایلهای حجیم و احتمال جلب توجه قربانی است. پژوهشگران برای مهار این تهدید پیشنهاد دادهاند که مرورگرها اندازه فایلهای OPFS را بر اساس میزان حافظه RAM سیستم محدود کنند یا کاربران را ملزم به دادن مجوز صریح برای ایجاد این فایلها نمایند. اما از آنجا که نه گوگل و نه دیگر سازندگان مرورگر، اثرانگشتبرداری را معادل آسیبپذیری امنیتی نمیدانند، چشمانداز اصلاحات اساسی در کوتاهمدت تیره به نظر میرسد. حمله FROST بار دیگر ثابت میکند که در دنیای وب مدرن، حتی لرزشهای نامحسوس حافظه SSD نیز میتواند به امضایی یکتا برای ردیابی کاربران تبدیل شود.
Leave a Reply