در دنیای صنعتی امروز که با همگرایی فزاینده فناوری اطلاعات (IT) و فناوری عملیاتی (OT) دستخوش تغییرات بنیادین است، محافظت از زیرساختهای حیاتی بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. راهنمای خرید امنیت سایبری در شبکههای صنعتی ۲۰۲۵، که توسط Industrial Cyber Research تهیه شده، بهعنوان یک سند راهبردی ضروری، نقشه راهی جامع برای تقویت دفاع سایبری و تضمین پایداری عملیاتی در این چشمانداز پیچیده و متحول ارائه میدهد. این گزارش سالانه، سازمانها را برای مواجهه با تهدیدات نوظهور و پیادهسازی رویکردهای نوین امنیتی، بهویژه مدل «اعتماد صفر» (Zero Trust)، توانمند میسازد.
تصویری از نمایی کلی از یک شبکه صنعتی که دربرگیرنده مؤلفههای IT و OT است و بر ضرورت امنیت یکپارچه تأکید میکند.
`
`
همگرایی IT و OT: تحولی بنیادین در شبکههای صنعتی و چالشهای امنیتی
جهان صنعتی کنونی با سرعتی بیسابقه در حال دگرگونی است. سیستمها و فرایندهای عملیاتی که زمانی کاملاً ایزوله و مستقل عمل میکردند، اکنون بهطور فزایندهای با شبکههای سازمانی (IT) ادغام شده و به اینترنت متصل شدهاند. این پدیده که از آن با عنوان همگرایی IT-OT یاد میشود، اگرچه منجر به افزایش چشمگیر بهرهوری، کارایی و قابلیتهای نظارت از راه دور شده است، اما در عین حال مجموعهای از ریسکهای سایبری جدید و بسیار مخرب را نیز معرفی کرده است. این ریسکها میتوانند ایمنی عملیاتی، پایداری فرایندهای تولید و حتی موجودیت زیرساختهای حیاتی را بهطور جدی تهدید کنند. راهنمای ۲۰۲۵ با درک عمیق این تحولات، به سازمانها کمک میکند تا راهکارهای امنیتی خود را متناسب با این واقعیتهای جدید تنظیم کنند و از ادامه فعالیتهای حیاتی در برابر حملات سایبری محافظت نمایند.
سه روند کلیدی که آینده امنیت شبکههای صنعتی را شکل میدهند
بازار امنیت شبکههای صنعتی (ICS/OT) با سرعتی قابل توجه در حال بلوغ است. در سال ۲۰۲۵، سه روند اصلی این فضا را بهشدت تحت تاثیر قرار داده و نیاز به رویکردهای امنیتی پیشرفته را دوچندان کرده است:
همگرایی عمیقتر IT و OT: این روند نه تنها به معنای ادغام فنی زیرساختهاست، بلکه مستلزم هماهنگی فرهنگی و فرآیندی میان تیمهای IT و OT است. این همگرایی، ضرورت استفاده از پلتفرمها و راهکارهای امنیتی یکپارچه را افزایش میدهد که بتوانند با در نظر گرفتن ملاحظات حساس OT (مانند پایداری، زمان پاسخ سریع و الزامات ایمنی)، در هر دو محیط بهطور مؤثر عمل کنند و دیدگاهی جامع نسبت به ریسک ارائه دهند.
تشدید الزامات نظارتی و انطباق: با افزایش حملات هدفمند به زیرساختهای حیاتی، نهادهای نظارتی در سراسر جهان، استانداردهای سختگیرانهتری مانند IEC 62443 و NERC CIP را اعمال کردهاند. این امر سازمانها را وادار میسازد تا سطح امنیت شبکههای صنعتی خود را بهسرعت ارتقا دهند. راهنمای خرید ۲۰۲۵، راهکارهایی را معرفی میکند که ضمن تامین امنیت، بار انطباق و مستندسازی را نیز کاهش میدهند.
تمرکز بر کمیتسنجی ریسک و اولویتبندی سرمایهگذاری: مدیران اجرایی بهطور فزایندهای به دنبال درک تاثیر ملموس سرمایهگذاریهای امنیتی بر ریسک تجاری کلی هستند. روشهای نوین کمیتسنجی ریسک (Risk Quantification) به سازمانها این امکان را میدهند تا تصمیمات مبتنی بر داده اتخاذ کرده و منابع خود را بهطور مؤثر در نقاطی متمرکز کنند که بیشترین کاهش ریسک را به همراه دارد. این راهنما، معیارهای ارزیابی را برای توجیه بودجههای امنیتی در حوزه OT ارائه میدهد.
رویکرد چندلایه به امنیت شبکههای صنعتی؛ از کشف تا حکمرانی
برای موفقیت در محیطهای عملیاتی (OT)، سازمانها باید یک استراتژی امنیت شبکههای صنعتی چندلایه و مبتنی بر چرخه حیات را اتخاذ کنند. راهنمای ۲۰۲۵، راهکارها را بر اساس چهار مرحله کلیدی از چرخه حیات امنیت سایبری دستهبندی میکند:
کشف و ارزیابی (Discovery and Assessment):
دید کامل به داراییها: هیچ سیستمی را نمیتوان محافظت کرد مگر اینکه ابتدا آن را شناخت. گام نخست، دستیابی به یک موجودی دقیق و جامع از تمامی دستگاههای OT/ICS، نرمافزارها، پروتکلها و آسیبپذیریهای موجود در شبکه است. راهکارهای پیشرو از نقشهبرداری خودکار غیرفعال (Passive Discovery) برای ارائه دید کامل بدون ایجاد وقفه در عملیات حساس استفاده میکنند.
ارزیابی ریسک و آسیبپذیری: ابزارهای ارزیابی مداوم ریسک، نهتنها آسیبپذیریها، بلکه تهدیدات ناشی از پیکربندیهای نادرست، انطباق ضعیف با استانداردها و ریسکهای شخص ثالث را نیز شناسایی میکنند.
محافظت و کنترل (Protection and Control):
مدل اعتماد صفر برای OT (OT Zero Trust): این رویکرد انقلابی، جایگزین مدلهای امنیتی قدیمی مبتنی بر حصار محیطی میشود. کنترل دسترسی مبتنی بر «اعتماد صفر» تضمین میکند که هیچ کاربر، دستگاه یا فرآیندی بدون احراز هویت و مجوز صریح، به منابع حیاتی دسترسی پیدا نمیکند.
تقسیمبندی شبکه (Segmentation): جداسازی شبکههای OT از IT و همچنین تقسیمبندی داخلی شبکه OT، برای مهار و محدود کردن گسترش حملات سایبری حیاتی است. این شامل استفاده از فایروالهای صنعتی تخصصی و راهکارهای کنترل دسترسی دقیق در لایههای پایینتر شبکه میشود.
مدیریت دسترسی از راه دور امن: با توجه به نیاز فزاینده به پشتیبانی و تعمیر و نگهداری از راه دور، راهکارهایی ضروری هستند که جایگزین VPNها و Jump Serverهای قدیمی شده و دسترسی امن، بدون نیاز به کلاینت و با قابلیت ردیابی کامل را فراهم سازند.
تشخیص و پاسخگویی (Detection and Response):
نظارت بر ناهنجاری رفتاری: از آنجا که بسیاری از سیستمهای OT از پروتکلهای قدیمی و فاقد رمزنگاری قوی استفاده میکنند، ابزارهای نظارتی که قادر به یادگیری رفتار طبیعی سیستمهای ICS هستند و هرگونه انحراف از آن را بهسرعت تشخیص میدهند، اهمیت فوقالعادهای دارند.
سیستمهای تشخیص نفوذ صنعتی (IDS): راهاندازی سامانههای IDS تخصصی OT، که پروتکلهای صنعتی را بهخوبی درک میکنند، برای تشخیص حملات هدفمند به این محیطها حیاتی است.
پاسخگویی سریع به حوادث: تدوین طرحهای پاسخ به حوادث سایبری که نهتنها پیامدهای حوزه IT، بلکه عواقب عملیاتی و فیزیکی احتمالی در حوزه OT را نیز پوشش دهند، الزامی است.
حکمرانی و مدلسازی ریسک (Governance and Risk Modeling):
مدیریت ریسک هویت OT: با توجه به وجود حسابهای خدماتی، حسابهای مشترک و دسترسیهای فیزیکی متعدد، مدیریت هویت و دسترسی ممتاز (PAM) در محیط OT به یک چالش بزرگ تبدیل شده است. راهکارهایی برای کنترل و ردیابی دقیق این امتیازات ضروری است.
آموزش و آگاهی: بزرگترین آسیبپذیری در هر سیستم امنیتی، عامل انسانی است. آموزش تخصصی کارکنان OT در مورد ریسکهای سایبری و فرآیندهای امن، یک جزء حیاتی و غیرقابل چشمپوشی در هر برنامه امنیت شبکههای صنعتی محسوب میشود.
فراتر از فناوری: انتخاب راهکار مناسب برای امنیت شبکههای صنعتی
راهنمای خرید امنیت شبکههای صنعتی ۲۰۲۵، با بررسی عمیق محصولات و خدمات موجود در بازار، به خریداران کمک میکند تا تصمیماتی آگاهانه بگیرند. این سند تاکید میکند که راهحل ایدهآل، آن راهکاری است که با نیازهای عملیاتی منحصر به فرد، بودجه در دسترس و سطح بلوغ سایبری هر سازمان همخوانی داشته باشد. بهعنوان مثال، محصولاتی مانند Xona Systems که اصول «اعتماد صفر» را در محیط OT با حذف اتصالات مستقیم بین نقاط پایانی ناامن و سیستمهای حیاتی پیادهسازی میکنند، نمونهای از مسیر تکاملی بازار و راهکارهای نوین انطباقپذیر با الزامات نظارتی مانند NERC CIP و IEC 62443 هستند.
در نهایت، امنیت شبکههای صنعتی دیگر نمیتواند یک دغدغه فرعی یا پسینی باشد؛ بلکه باید بهعنوان یک اصل بنیادی در تمام فرآیندهای مهندسی، از اتاق هیئت مدیره تا کف کارخانه، ادغام شود. با درک دقیق روندهای بازار، مواجهه فعال با چالشهای حکمرانی و اتخاذ یک رویکرد جامع مبتنی بر «اعتماد صفر»، سازمانها میتوانند تابآوری عملیاتی و پایداری زیرساختهای حیاتی خود را بهطور چشمگیری افزایش دهند. علاقهمندان میتوانند برای کسب جزئیات فنی دقیق و مقایسه فروشندگان پیشرو، گزارش کامل را دریافت کنند.
مطالب مرتبط
- مرکز افتا ضوابط جدیدی برای تأیید محصولات امنیتی خارجی اعلام کرد: گامی در جهت تضمین امنیت و ساماندهی بازار
- مرکز افتا فهرست جدیدترین محصولات امنیتی خارجی تحت بررسی و تأیید را منتشر کرد
- دستور قاطع سنگاپور به گوگل و اپل برای مقابله با پیامکهای دولتی جعلی، تحولات فناوری آسیا را رقم میزند
- دستور قاطع سنگاپور به گوگل و اپل برای مقابله با پیامکهای دولتی جعلی، تحولات فناوری آسیا را رقم میزند
